แม้กาลเวลาจะผ่านพ้นมาเนิ่นนานเพียงนี้ ดวงตะวันก็ไม่เคยบอกกับโลกว่า “เธอเป็นหนี้ฉัน” ดูสิว่าอะไรเกิดขึ้นกับความรักเช่นนี้ มันสาดแสงสว่างทั่วท้องนภา ~ ฮาเฟซ กวีเอกชาวเปอร์เซีย ศตวรรษที่ 14 เมื่อนึกถึงอิหร่านเรานึกถึงอะไรกันบ้าง? อิหม่ามเคร่งศาสนาต่อกรกับอเมริกา? อาวุธนิวเคลียร์และน้ำมัน? ผู้หญิงถูกกดขี่? สถาปัตยกรรมอัจฉริยะงามเลอเลิศและมัสยิดสวยที่สุดในโลก? อัลกอริธัมลวดลายเรขาคณิตที่ถอดรหัสมาจากสัจธรรมแห่งธรรมชาติ? ฉันเพิ่งกลับมาจากเที่ยวอิหร่านกับสำนักพิมพ์วงกลม ได้อิ่มเอมไปกับประวัติศาสตร์และอารยธรรมเก่าแก่ทรงพลังตามเส้นทางท่องเที่ยวคลาสสิคจากชิราซถึงอิสฟาฮาน แต่ตลอดการเดินทางสายตาของฉันถูกอิทธิพลของหนังสือเล่มโปรด “Shah of Shahs” เขียนโดยนักข่าวสงครามชาวโปแลนด์รุ่นแม่ ริสซาร์ด คาปูสซินสกี เชื้อเชิญให้มองอิหร่านผ่านมุมมองของคนขายพรมเปอร์เซียในย่อหน้าสุดท้ายของหนังสือ เหตุการณ์ท้ายเล่มจบลงในช่วงหลังปฏิวัติ 1979 เมื่อชัยชนะต่อระบบกดขี่ยุคกษัตริย์ชาฮ์ซาลง และความหวังมลายหายไปกับอำนาจใหม่ ทั้งตัวเขาและเพื่อนๆ จึงอยู่ในอาการจิตตก เขาเล่าปิดท้ายว่า ยามใดที่เขาอยากรู้สึกดีขึ้น เขาจะไปหาเพื่อนคนขายพรมในกรุงเตหะรานชื่อเฟอร์ดูซี นายเฟอร์ดูซีจะคลี่พรมให้ชื่นชมความงามเพลินๆ แม้จะรู้ว่าเขาไม่มีเงินพอจะซื้อได้ พลางเล่าว่า “โจทย์ใหญ่คือรสนิยม.. โลกจะหน้าตาแตกต่างไปกว่านี้มากหากคนอีกไม่กี่คนจะมีรสนิยมดีกว่านี้สักหน่อย พฤติกรรมน่าสะพรึงกลัวอย่างการโกหก ทรยศหักหลัง ลักขโมย เหล่านี้ล้วนกระทำโดยคนไร้รสนิยม ชาติจะรอดผ่านพ้นทุกอย่างไปได้และความงามมิอาจถูกทำลายลง เราต้องไม่ลืมว่าสิ่งที่ทำให้เปอร์เซียยังคงเป็นตัวของตัวเองตลอดช่วงเวลากว่า 2,500 ปี แม้จะต้องประสบกับสงครามหลายครั้งหลายหน ถูกบุกรุก ถูกยึดครอง คือความเข้มแข็งทางจิตวิญญานของเรา ไม่ใช่ทางวัตถุ.... เราส่งมอบอะไรให้แก่โลกบ้าง? … Continue reading ของขวัญจากเปอร์เซีย