อยากชวนให้นึกภาพทิวเทือกเขามีป่าปกคลุม ซ้อนกันหลายลูกสุดสายตา มันแลดูเป็นสีฟ้าจางๆ คงเคยเห็นภาพนี้กันนะ เจ้ามวลอากาศสีฟ้าเบลอๆ จางๆ นั้นเป็นสารระเหยที่บรรดาต้นไม้ชนิดต่างๆ ปล่อยกันออกมา มันเยอะจนเรามองเห็น แม้จะไม่รู้ว่าเห็นอะไรอยู่ สารระเหยบางตัวมีกลิ่นหอมชื่นใจโดดเด่น อย่างสารระเหยจากต้นสนและต้นยูคา แต่จริงๆ แล้วต้นไม้ทุกชนิดปล่อยมันออกมา ยิ่งในป่าเขตร้อนยิ่งปล่อยกันเยอะมาก งานวิจัยในประเทศกีนีแห่งอาฟริกาศึกษาต้นไม้ 55 ชนิดจำนวน 195 ต้น พบว่าพวกมันปล่อยสารระเหยรวมกัน 264 ตัว เฉลี่ย 37 สารต่อต้นไม้หนึ่งชนิด มันปล่อยออกมาเพื่ออะไร? เรายังไม่เข้าใจมันดีนัก ก็มีทั้งที่สันนิษฐานและที่พบว่าใช้ป้องกันตัว--จากรังสีแดดหรือจากแมลงที่เป็นศัตรู สารบางชนิดใช้สื่อสารระหว่างกัน และงานวิจัยที่ป่าอเมซอนพบว่ามันช่วยสร้างเมฆฝนเหนือผืนป่าของตัวเอง โดยไอน้ำจะจับตัวรอบอนุภาคที่เกิดจากปฏิกริยาระหว่างสารระเหยและออกซิเจน จนกลายเป็นเมฆ เป็นการเร่งวงจรรีไซเคิลน้ำที่ต้นไม้ดูดและคายออกไป ก็คงไม่แปลกหากจะพบว่าผลิตพันธุ์ตัวหนึ่งจะมีฟังชั่นหลายงาน แต่ไม่นานมานี้ ทีมนักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยลีดส์ ประเทศอังกฤษ นำโดยอเล็กซานดรู แรพ พบบทบาทสำคัญของสารระเหยต้นไม้ มันสำคัญมากจนฉันอยากจะเสริมเองว่าเผลอๆ มันเป็นบทบาทหลักก็อาจเป็นได้ พวกเขาพบว่าสารระเหยที่ต้นไม้ปล่อยออกมา ช่วยกระจายแสงอาทิตย์ที่ส่องลงมาตรงๆ ให้ฟุ้งแตกมุมออกไปถึงใบไม้ที่อยู่ใต้ร่มเงาใบอื่น ใครที่ชอบสังเกตรูปทรงของกิ่งก้านต้นไม้และการแตกใบ ย่อมจะรู้ดีว่าต้นไม้มักจะมีดีไซน์การแตกใบให้เลี่ยงการซ้อนทับบังแสงกันให้มากที่สุด แต่ถ้ามีใบน้อย เช่น มีแต่ด้านนอกของเรือนยอด มันก็จะสังเคราะห์แสงได้น้อย ซึ่งหมายความว่าโตได้น้อยลง ทีมวิจัยพบว่าในป่าอเมซอนแถบอเมริกากลางและใต้ แสงที่ฟุ้งเข้าไปในป่าช่วยเติมปริมาณแสงเข้ามาอีก … Continue reading ลงทุนแบบต้นไม้ →